7 YẾU TỐ để NÓI tiếng Nhật TRÔI CHẢY (Phần 1)

Khi các bạn bắt đầu học tiếng Nhật sẽ có nhiều mục đích khác nhau. Có người chỉ cần giao tiếp được để phục vụ cho công việc, có người lại mong muốn nói hay như người bản xứ.

Tuỳ theo mục đích mà đích đến sẽ khác nhau.

Bài này mình hệ thống thành 7 yếu tố:

3 yếu tố đầu là phần cần để giúp bạn nói được, giao tiếp và làm việc với người Nhật. (Phần 1)

4 yếu tố sau sẽ giúp bạn nói hay, thăng hoa khi trò chuyện và tiến gần hơn với việc nói như người Nhật (Phần 2)

Mình ví von việc nói tiếng Nhật trôi chảy tựa như việc xây 1 căn nhà. Vậy cùng tìm hiểu xem tại sao mình lại ví von vậy nhen.

1/ KIẾN THỨC NỀN: từ vựng + ngữ pháp + đọc hiểu

Yếu tố này là vốn liếng, tài sản để bạn có thể trò chuyện. Đây là phần kiến thức trong đầu bạn, chỉ có thể học và bồi dưỡng theo năm tháng.

Kiến thức nền gồm Từ vựng + Ngữ pháp + Đọc hiểu

VD: 私 好き 日本語 => Câu chỉ có từ vựng chắp nối lại

私は 日本語が 好きです => Câu có từ vựng + ngữ pháp ==> Dễ hiểu

  1. 私は日本語が好きです。その理由は発音が簡単で、表現力が豊かからです。

2. 日本語が好きな理由は発音が簡単で、表現力が豊かです。

3. 日本語は英語より、発音が簡単で、表現力が豊かなので、好きです。

1,2,3 cùng 1 ý “Tôi thích tiếng Nhật vì phát âm đơn giản và cách diễn đạt phong phú” nhưng có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau nhờ có Từ vựng+ Ngữ Pháp + Đọc hiểu

Nếu ví von việc nói tiếng Nhật giống xây nhà thì kiến thức ngôn nền mình sẽ ví von như sau:

  • * Từ vựng là những thành phần chính giúp nói lên những ý cơ bản tựa như những viên gạch, xây thành những bức tường, cột nhà v.v…
  • * Ngữ pháp giúp liên kết các thành phần chính lại giúp câu dễ hiểu, chặt chẽ tựa như vữa giúp liên kết những viên gạch rời rạc với nhau và kết nối lại thành 1 thể bền chặc
  • * Đọc hiểu giúp ta có vốn diễn đạt phong phú, đa dạng, giúp tối ưu hoá nguồn từ vựng, ngữ pháp bạn đang có, giúp bạn triển khai ý tứ hay, tốt, giống cách người Nhật nói hơn. Tựa như cốt thép để làm khung sườn căn nhà, giữ cho gạch- từ vựng, vữa- ngữ pháp được bền chắc, được tạo hình… đúng thiết kế và xây được lên cao nữa

Ngữ pháp+ từ vựng giúp ta nói được những đoạn hội thoại ngắn, nhiều chủ đề, phát triển câu chuyện theo chiều ngang.

Tuy nhiên nếu ta đọc hiểu nhiều sẽ giúp ta có thể phát triển câu chuyện theo hướng thú vị, có chiều sâu hơn, dùng ngữ pháp + từ vựng đúng bối cảnh, chuẩn Nhật hơn.

Tựa như xây nhà cấp 4 thì chỉ cần gạch và vữa, nhưng để xây nhà cao tầng, kiên cố cần cốt thép để đỡ gạch- vữa mà xây lên cao.

Xây cho nhà cao- cao mãi là đây.

Bạn có thể tham khảo mẹo học từ vựng, ngữ pháp, đọc hiểu qua các bài viết sau:

Nếu phần 1- kiến thức nền là yếu tố chỉ có trong đầu bạn thì yếu tố 2, 3, 4 sẽ là phần giúp bạn diễn đạt, nói ra khỏi miệng để người khác nghe thấy.

2/ PHÁT ÂM:

1. Phát âm chuẩn là yếu tố quan trọng trong hội thoại.

Nếu phát âm không chuẩn thì vẫn có thể hội thoại nhưng sẽ khiến đối phương có phần khó hiểu và khó lòng thăng hoa trên con đường sử dụng tiếng Nhật. Nhiều khi còn làm bạn không thể hiện hết được đúng nội công từ vựng- ngữ pháp- đọc hiểu bạn đã dày công tu luyện chỉ do phát âm sai. Nếu bạn N1 mà phát âm sai quá nhiều thì người khác sẽ dễ đánh giá trình độ của bạn khoảng N2 hoặc nghiêm trọng hơn là N3 mà thôi.

Phát âm tựa như phần nền gạch của căn nhà vậy. Phát âm không trơn tru tựa như phần nền gồ ghề, đi lại trong nhà vẫn được nhưng nhìn mất thẩm mỹ, làm giảm giá trị của toàn căn nhà.

Vì vậy nên phát âm luyện đúng ngay từ đầu những ngày học vỡ lòng tiếng Nhật. Nếu sai sẽ rất khó sửa, nếu sửa thì mất rất nhiều công sức của bạn mà chưa chắc đã sửa được. Tựa như lót gạch đúng- chuẩn ngay từ đầu sẽ đỡ mất công hơn việc phải gỡ những miếng gạch ra rồi lót lại, lắm lúc làm bể gạch, đã mất công gỡ còn mất thêm tiền mua gạch mới thay thế.

Ngày xưa mình có 1 học trò học 6 tháng tiếng Nhật ở chỗ khác, sau khi gặp mình, mình chỉnh lại phát âm mất 6 tháng vẫn không thể thay đổi. Đến giờ, sau nhiều năm học tiếng Nhật thì phát âm vẫn sai do không thể sửa được.

Vì vậy, những ngày đầu tiên tiếp xúc với tiếng Nhật là cơ hội vàng để luyện phát âm. Đừng lỡ mất cơ hội đó!! Cũng đừng trao nó cho những người dạy phát âm sai.

2.Vậy làm thế nào để cải thiện phát âm?

**Chữ cái tạo thành từ vựng. Từ vựng + Ngữ pháp liên kết tạo thành câu.

  • Câu = Từ vựng + ngữ pháp (cũng từ chữ cái)
  • Từ vựng = Chữ cái + chữ cái ( có từ vựng chỉ có 1 chữ cái )

** Vì vậy, để phát âm tốt cần 3 yếu tố:

  • Phát âm đúng bảng chữ cái
  • Phát âm đúng trọng âm(アクセント) của từng từ vựng
  • Phát âm đúng ngữ điệu(イントネーション) lên xuống của từng câu

1) Phát âm đúng bảng chữ cái:

** Phương pháp: 4N-1S:

  • 4 N: Nghe- Nhại- Nhớ- Note
    • Nghe –> Nhại nhiều lần –> cho đến khi Nhớ những gì nghe được
    • Note lại (Ghi lại) những gì mình đã nhớ vô trong tập, sổ tay hội thoại
  • 1 S: Sửa
    • Sửa những lỗi sai ngayluôn

** Công cụ:

** Lưu ý:

  • Khi luyện học chữ, nên học theo cách phát âm của trẻ em, sẽ dễ dàng phát âm hơn.
  • Nên luyện theo phát âm của người Nhật

2) Phát âm đúng trọng âm アクセント:

Là phát âm lên- xuống trong từ vựng

Trong 1 từ sẽ có lúc lên hay xuống giọng.

VD: như はし, nếu đọc là Hà shi thì nghĩa là cây cầu ( 橋), Đọc là Há shi nghĩa là Đôi đũa (箸)

** Phương pháp: 4N- 1S

** Công cụ: Luyện theo 5 công cụ mình đề cập trong bài 5 công cụ luyện TRỌNG ÂM- NGỮ ĐIỆU

** Lưu ý:

  1. Luyện từ thấp lên cao, từng bước từng bước
  2. Ưu tiên việc nói ĐÚNG trước.
  3. Nói Đúng rồi thì nói thật nhiều lần, khi quen sẽ nói NHANH
  4. Luyện khả năng tự nhận biết trọng âm bằng việc nghe- nói. Cho nên, khi học bằng từ điển trọng âm, KHÔNG đọc bằng mắt( kí hiệu của trọng âm), mà nên nghe phần lên- xuống giọng này bằng tai rồi nhại lại bằng miệng vì mục đích chính của bạn là luyện Nghe- Nói. Nếu quá lệ thuộc vô việc phải nhìn mới biết trọng âm ở đâu thì rất khó tự nhận biết khi chỉ nghe người Nhật nói, chỉ nghe đoạn hội thoại. VD:
Không nhìn phần này mà chỉ nên nghe rồi phán đoán bằng tai là phần nào lên giọng, sau đó bắt chước theo

3) Phát âm đúng ngữ điệu ( イントネーション)

Là phát âm lên- xuống, ngừng nghỉ, nhịp điệu trong 1 câu.

3.1.Sửa lại cách nói trợ từ:

Lỗi hay sai nhất ở các bạn là thường lên giọng ở trợ từ làm câu nghe rất chói.

VD: Watashi ha Mi desu. Trợ từ “ha” ở đây được nói lên giọng trong khi người Nhật không nói vậy.

Đa số các bạn nhấn dấu sắc ở trợ từ. Đó là do sự nhầm lẫn giữa văn đọc và văn nói.

Các giáo viên tiếng Nhật, khi dạy học trò đọc 1 câu sẽ hay nhấn và lên giọng ở trợ từ.

Tuy nhiên, khi nói người Nhật có lúc lên, có khi xuống, thậm chí văn nói còn bỏ luôn trợ từ.

Vì vậy, các bạn nên linh động và phân biệt giữa văn nói, văn đọc.

Để ý cách lên- xuống giọng của từng trợ từ mà bắt chước theo, đừng quá rạp khuôn kiểu trợ từ là phải lên giọng.

VD: trợ từ : thường nói là Qua hoặc Quà

Trợ từ 、lúc nói là Ní, lúc lại nói là Nì.

Trường hợp trợ từ luôn đọc lên giọng đó là lúc đặt trước dấu chấm hỏi 🙂

Còn các trường hợp còn lại nên linh động và bắt chước văn nói của người Nhật bạn nhé !!

3.2) Luyện ngữ điệu:

** Phương pháp: 4N-1S

** Công cụ: Luyện theo 5 công cụ mình đề cập trong bài 5 công cụ luyện TRỌNG ÂM- NGỮ ĐIỆU

** Lưu ý:

  • 4N-1S: trong bước 1S, để là tốt hơn bạn dùng thêm công cụ ghi âm để dễ dàng phát hiện chỗ sai ở ngữ điệu nguyên câu mà kịp thời sữa chữa.
  • Sửa thói quen sử dụng ngữ điệu tiếng Nhật kiểu Việt

3/ PHẢN XẠ:

Có bao giờ đối phương nói, bạn hiểu nhưng phải nghĩ rất lâu mới trả lời được không?

  • Nếu bạn không hiểu được là do bạn thiếu 1. kiến thức nền + 2. phát âm sai
  • Nhưng nếu bạn hiểu được,,nhưng phải nghĩ rất lâu được, mới trả lời được mặc dù bạn rất giỏi kiến thức nền thì do bạn ít luyện phản xạ

Phản xạ nhanh là người nói nói xong thì bạn có thể trả lời nội trong 3-5 giây.

1.Phản xạ có được do:

  • Sự tự rèn luyện
  • Thói quen nói
  • Sự linh hoạt
  • Môi trường tiếp xúc

Có nghĩa là, để có phản xạ, bạn phải:

  • Thường xuyên tự luyện nói –> cho QUEN
  • Thường xuyên tự biên- tự diễn 1 ngữ cảnh nào đó thật QUEN MIỆNG thì khi gặp bạn có thể bật nói ra được ngay mà không phải suy nghĩ, ậm ừ.
  • Thường xuyên nói chuyện bằng tiếng Nhật với người khác để có cơ hội “Bật ra miệng” những câu, bối cảnh mình đã tự rèn luyện. Nói được với người khác những gì đã luyện sẽ tạo niềm vui, động lực để bạn tiếp tục phấn đấu.
  • Thường xuyên thực hiện 4N- 1S để hoàn thiện phần nói, phản xạ

Để luyện phản xạ bí quyết chỉ cần gói gọn trong câu “Trăm hay không bằng tay quen”

2.Công cụ và phương pháp để luyện phản xạ

2.1) Tự luyện:

** Phương pháp Shadowing:

Luyện cụm nhỏ trong câu –> 1 câu ==> 2- 3 câu ===> 1 đoạn ( Quen rồi thì cứ tăng dần lên )

  • Nghe đoạn người Nhật nói trước
  • Cắt nhỏ từng phần phù hợp với khả năng của bạn
  • Nhại lại từng cụm nhỏ trong câu
  • Nhại song song theo người nói
  • Nhại đi nhại lại nhiều lần cho quen miệng, nhằm thuộc lòng cả ngữ điệu lẫn cách dùng
  • Sau đó, tự nói 1 mình cho càng giống càng tốt
  • Đứng nói trước gương, 1 mình tự biên- tự diễn 2,3 vai.
  • Áp dụng nói ngay khi gặp trường hợp tương tự. Học đi đôi với hành sẽ nhớ dai hơn và giúp bạn có động lực, niềm vui để tiếp tục phấn đấu.

VD: 13日にかけて非常に激しい雨が降るおそれがあり、土砂災害や低い土地の浸水などに十分注意が必要です。

Lần 1: Cắt nhỏ đoạn ngắn và luyện

13日にかけて/ 非常に/ 激しい雨が/ 降るおそれがあり、/ 土砂災害や/ 低い土地の浸水などに/ 十分注意が/ 必要です。

Lần 2: Cắt nhỏ đoạn ngắn và luyện

13日にかけて/非常に激しい雨が降るおそれがあり、/土砂災害や低い土地の浸水などに/十分注意が必要です。

Cứ thế nhại đi nhại lại dần cho đến khi quen

** Lưu ý:

  • Ưu tiên luyện nghe nói: không nên nhìn chữ. Chữ nên dựa vào việc nghe bằng tai rồi nhại lại bằng miệng.
  • Để phản xạ 1 câu nói tốt thì cần thuộc câu đó như cháo + nói đi nói lại ít nhất hơn 100 lần cho đến khi nói mà không cần nghĩ

Bạn có thể tham khảo chi tiết hơn về cách luyện Shadowing ở bài 5 bí kíp luyện NÓI

** Lời bình:

Vừa rồi là 3 yếu tố đầu của 7 yếu tố để nói tiếng Nhật trôi chảy.

3 yếu tố này tựa như kiềng 3 chân trong quá trình học tiếng Nhật của bạn

Đón xem 7 yếu tố để nói tiếng Nhật trôi chảy- phần 2 bạn nhé

Chúc các bạn làm tốt 3 yếu tố này để giao tiếp được trong công việc, học tập

Đón đọc phần 2 vào ngày 27.09.2020 bạn nhé

Đăng bởi miikochan88888

Mùa hoa rơi em một mình đứng đó Nén đau thương chết lặng nhớ về anh